آیین های کتل و کشته برداری آیین های محرم در ایران. همان طور که در مقاله قبلی گفته شد، بزرگترین مراسم عزاداری آئینی محرم کشور با قدمت بیش از یک قرن در شهر نوش آباد از توابع شهرستان آران و بیدگل برگزار می شود. در ادامه به شرح باقی مراسم خواهیم پرداخت. به کوشش:رحیمه زرگر-بخش گردشگری تبیان. مراسم کتل. خانواده های نوش آبادی، به قصد اظهار ادب به آستان اهل بیت (ع)، نذر می کنند که فرزند خردسال خود را بیمه حضرت علی اصغر (ع) کنند و آیین کتل را با آداب خاصی برگزار می کنند. در این آیین، طفل خردسال به ...

آیین های کتل و کشته برداری

آیین های محرم در ایران

همان طور که در مقاله قبلی گفته شد، بزرگترین مراسم عزاداری آئینی محرم کشور با قدمت بیش از یک قرن در شهر نوش آباد از توابع شهرستان آران و بیدگل برگزار می شود. در ادامه به شرح باقی مراسم خواهیم پرداخت.

به کوشش:رحیمه زرگر-بخش گردشگری تبیان
عزاداری محرم

مراسم كتل
خانواده های نوش آبادی، به قصد اظهار ادب به آستان اهل بیت (ع)، نذر می كنند كه فرزند خردسال خود را بیمه حضرت علی اصغر (ع) كنند و آیین كتل را با آداب خاصی برگزار می كنند. در این آیین، طفل خردسال به نشان از حضرت علی اصغر امام حسین (ع) بر اسبی تزئین شده سوار می شود. طفل بر اساس نذر مادر كودك كه نذر كرده سفیدپوش یا سیاهپوش باشد و برسرش، سربندی با یكی از اسماء مقدس ائمه (ع) می بندند، با گونه های قرمز در حالی كه در كنار هر كتل مرشدی با قرائت اشعاری در مصائب امام حسین (ع) حركت داده می شود. برای اسب كتل، قالیچه ای بر روی اسب انداخته شده و بر قسمت جلوی زین اسب، دو كارد به صورت ضربدری می بندند و برای حفاظت كودك، تیغه آن را با پارچه می پوشانند و بر سر آن میوه های سیب و پرتقال یا انار قرار می دهند. بر پیشانی اسب دو آیینه می بندند و بر قسمتهایی از بدن اسب، كه پوشیده نیست، پارچه های سبز، سفید یا سیاه می بندند. در دو طرف اسب كتل، سه نوجوان كه لباس مخملین پوشیده اند و چوب در دست دارند به نام شاطر،حركت كرده و یك نفر نیز سوار بر اسب، با یك دست كودك را در بغل گرفته و با دست دیگر چتری بر سر او نگه می دارد.

روز یازدهم محرم هزاران نفر از نقاط مختلف كشور و حتی جمعی از گردشگران كشورهای خارجی كه طرفدار آیین ها و عزاداری سنتی هستند به نوش آباد می آیند و در جایگاه مخصوص كه برای بازدیدكنندگان درنظر گرفته شده مراسم را از نزدیك می بینند

پدر كودك نیز به همراه كتل، تنگی از شربت در دست گرفته و از مردم پذیرایی می كند. مردم نوش آباد، كودك خردسال خود را كتل می كنند تا بگویند ای كاش در كربلابودیم و كودكان را احترام می كردیم و كودكان خود را فدای علی اصغر امام حسین (ع) می كردیم. خانواده همه كتلهای نوش آبادی، در پایان مراسم، افراد فامیل، همسایه ها و عزاداران را بر سر سفره خود میهمان می كنند. گفتنی است كتل كردن كودكان در خانواده های نوش آبادی قبل از تولد نوزاد و یا برای گرفتن حاجت و سلامتی كودكانشان نذر كرده می شود.

 آیین سوگ و مویه هیئت سادات در صبح یازدهم محرم
در این مراسم، سادات نوش آباد همه ساله صبح روز یازدهم محرم به صورت دسته سینه زنی با حركت از مسجد فاطمیه شهر در حالی كه نوحه ماتم «بنی اسد سفر كنید، خاك عزا به سر كنید، كه حسین كشته شده» را با زبان اشك و سوز سر می دهند، از كوچه و خیابانهای شهر عبور كرده و در محل خیمه گاه حسینی اقامه عزا و سوگواری می كنند. در این هیئت، مردان با شالهای سبز بر گردن و زنان با پوشیه سبز، از روی ادب و احترام، بالاترین مراتب حزن و اندوه خود از ماتم شهادت امام حسین (ع) و اصحاب با وفایش را به نشانه همدردی و اظهار مراتب تسلیت از این واقعه جانگداز به همگان اعلام می دارند.

خیمه سوزی

بازسازی یك صحرا عطش و یك دشت پر از لاله های به خون نشسته، رعنا جوانان بنی هاشمی كه بر خاك افتاده اند، یاران با وفایی كه دیگر از مادر زاده نشده، شمشیرها، نیزه ها، خنجرها، سپرها در تمام نقاط میدان جنگ،سنگها و تیرهایی كه اطراف گودی قتلگاه بر قلب زمین نشسته اند، همه و همه در یك محیط كاملاً تاثیرگذار و منقلب كننده به تصویر كشیده می شوند

روز یازدهم محرم حماسه كربلای 61 هجری در آیین سنتی مذهبی خیل عرب تكرار می شود. در عصر روز یازدهم محرم در جایگاه خیمه ها تعزیه برپا می شود فرزند پیامبر شهادت می رسد و لشگریان یزید به خیمه ها هجوم می آورند.با تازیانه زنان و كودكان را می نوازند و با گرزهای آتشین خیمه ها را به آتش می كشند و سرهای بریده را بر فراز نیزه ها آورده و اهل بیت مظلوم حسین(ع) را سوار بر مركب بی جهاز به اسارت می برند. جماعتی كه سر و روی خود را با پارچه هایی مشكی پوشانده اند و   مردان سپید پوش را همراهی میکنند.

روز یازدهم محرم هزاران نفر از نقاط مختلف كشور و حتی جمعی از گردشگران كشورهای خارجی كه طرفدار آیین ها و عزاداری سنتی هستند به نوش آباد می آیند و در جایگاه مخصوص كه برای بازدیدكنندگان درنظر گرفته شده مراسم را از نزدیك می بینند.

عصر روز دوازدهم،آیین كشته برداری
در مراسم كشته برداری روز عاشورا كه عزاداری مرسوم و ویژه شهر نوش آباد است و از عزاداری شیعیان كربلا الگو برداری شده است.این هنرنمایی همراه با نمایش پیكر مطهر شهیدان كربلا روی زمین نینوا توسط هنروران، به همان وضعیتی كه در گوشه گوشه میدان نبرد به شهادت رسیده اند، تل زینبیه، نخلستانها، علقمه و حتی گودی قتلگاه بازآفرینی می شود. نكته قابل توجه در بازآفرینی پیكر شهدا و تمایز این مراسم با برنامه های دیگر مناطق كه از ماكت، نمونك و آدمكهای مصنوعی استفاده می شود، حضور اشخاص واقعی در نقش شهداست. افرادی از سادات در نقش شبیه كشته امام حسین (ع) و یاران و فرزندانش انتخاب می شوند.
بازسازی یك صحرا عطش و یك دشت پر از لاله های به خون نشسته، رعنا جوانان بنی هاشمی كه بر خاك افتاده اند، یاران با وفایی كه دیگر از مادر زاده نشده، شمشیرها، نیزه ها، خنجرها، سپرها در تمام نقاط میدان جنگ،سنگها و تیرهایی كه اطراف گودی قتلگاه بر قلب زمین نشسته اند، همه و همه در یك محیط كاملاً تاثیرگذار و منقلب كننده به تصویر كشیده می شوند. به هنگام اجرای این مراسم، یكی از وقایع كربلا با هنرنمایی هنرور و بازگویی یك مداح برای مخاطبان بازسازی و اجرا شده و پس از آن شبیه قوم بنی اسد وارد صحنه شده و به همراهی شبیه حضرت امام سجاد (ع) یكایك شهدا بویژه پیكر مطهر پدرش امام حسین (ع) را شناسایی كرده و مراسم نمادین خاكسپاری را انجام می دهند.

نذری های سنتی
از دیگر برنامه های ویژه محرم، پذیرایی عزاداران در شهر نوش آباد و توزیع نذورات و خیرات بانیان در ایام محرم و صفر بویژه در روزهای تاسوعا تا پایان روز دوازدهم است كه توسط خانواده های این شهر بین عزاداران توزیع می شود. پخش حلیم موسوم به آش امام حسین (ع)، نان عباسعلی كه با تركیبی از آرد، شیر، شكر، زعفران، خلفه و كنجد پخته می شود، شله زرد، آش حضرت فاطمه (س)، گوشت لوبیا و آجیل مشكل گشا از جمله نذریهای ویژه و سنتی خانواده های نوش آبادی است كه بین عزاداران توزیع می شود.


منابع: بنیاد فرهنگ کاشان،کاشان من،مگ ایران

کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه