سقاخوانی،خیمه کوبی و تعزیه

سقاخوانی،خیمه کوبی و تعزیه

آیین های محرم در ایران

اگر برنامه ای برای شركت در مراسم آیینی كشور دارید به شهر نوش آباد در استان کاشان سفر كنید و یك محرم را، در شور عاشورایی مردم نوش آباد، شریك شوید.

به کوشش:رحیمه زرگر - بخش گردشگری تبیان
ایین محرم، نوش اباد

بزرگترین مراسم عزاداری آئینی محرم کشور هرساله در نوش آباد كه در 8 كیلومتری شمال كاشان در دل كویر مركزی واقع شده با بیشترین نفرات، تجهیزات و سواران بر اسب و شتر در روزهای دوم و صبح عاشورا تا عصر روز دوازدهم محرم در مجموعه های فرهنگی مذهبی خیمه گاه حسینی، علقمه و آستان امامزاده محمد بن زید بن علی بن ابیطالب(ع) شهر نوش آباد برگزار می شود. این مراسم شامل سقاخوانی، کتل، تعزیه خوانی، مراسم خیل عرب و خیمه سوزی، سقایی و چاووش خوانی، کشته برداری، بازآفرینی حوادث کربلا تا شام در محرم از زمان ورورد قافله حضرت امام حسین(ع) به کربلا تا بازگشت کاروان اسرا به کربلا، بازسازی مراسم دفن شهدای کربلا توسط قوم بنی اسد است.
شهر تاریخی نوش آباد، یكی از مناطقی است كه از قدیم الایام برگزار كننده آیینهای سنتی مذهبی ویژه و منحصر به فردی در برگزاری مراسم و مناسبتهای ایام ولادت و شهادت ائمه و اهل بیت (ع) بویژه حضرت امام حسین (ع) و حضرت زهرا(س) بوده است. تاریخچه آیینهای سنتی و مذهبی در نوش آباد، با توجه به بنای تكایا و حسینیه ها و نیز آثار به جا مانده از دوره صفوی، گویای این مطلب است كه این مراسم، به قرنهای گذشته برمی گردد.

سقاخوانی

شهروندان نوش آباد، به منظور استقبال از کاروان حسینی آیین سنتی مذهبی سقاخوانی را برپا می کنند. آیین سنتی مذهبی سقاخوانی مردم این خطه قدمتی بیش از یک قرن دارد و امروزه علاوه بر نوش آباد، گویی در شهرهای همدان و اردبیل نیز برگزار می شود. سقاخوانی از یک هفته قبل از محرم در تمام کوچه ها، خیابان ها، سردرب منازل شهر نوش آباد پرچم های مشکی، سبز، قرمز و کتیبه های محتشم کاشانی نصب شده و تمام در و دیوار شهر رنگ محرم می گیرد و به منظور ایجاد آمادگی کامل و مناسب در مردم برای برپایی عزاداری پرشور محرم آئین سنتی مذهبی سقاخوانی برگزار می شود. 

این كاروان با طی مسیر چهار كیلومتر و عبور از مسیرهای اصلی شهر به طرف خیمه گاه حركت كرده و مراسم سنتی مذهبی خیمه كوبی و تعزیه ورود امام به كربلا، ممانعت حر از ورود اباعبدالله (ع) به كربلاو نحوه استقرار دو سپاه را در محل خیمه گاه حسینی به صورت زنده برای عزاداران اجرا می كنند

در این مراسم سقاخوانان در چهار گروه از استادان و پیشکسوتان سقاخوانی، بزرگ ترها، شاگردان و جوانان به صورت حلقه های عزا مقابل یکدیگر نشسته و اشعاری پرمحتوا و سوزناک در توصیف واقعه کربلا و مدح شهدای کربلا را با نواهایی برگرفته از ردیف دستگاه موسیقی سنتی هم نوایی می کنند. در این همخوانی که بدون سینه زنی و سنج و دهل است گوشه های مختلف موسیقی ایرانی از جمله دشتی اجرا می شود. این سقاخوانی که از 18 ذی الحجه تا شب اول محرم اجرا می شود و در آخرین شب ذی الحجه با حرکت در کوچه و خیابان های شهر آغاز محرم را به همگان اعلام می کنند، با مدیحه سرایی و عزاداری در رثای امام حسین(ع) و اصحابش بانگ نوحه و ماتم را سر می دهند. سقاخوانی در روز تاسوعا هم برای فاتحه خوانی جلوی منازل امواتی که از محرم سال گذشته تا این محرم مرحوم شدند، اجرا می شود و صاحبان عزا نیز به نشانه تکریم عزاداران حسینی و حق شناسی، پرچمی را همراه با توزیع خیرات و نذورات به هیئت اهدا می کنند. سقاخوانی در روز عاشورا و در مرحله پایانی در بیان اوج حماسه پرشور حسینی نیز فقط با حضور ساداتی که شال های سبز بر گردن دارند و پیشاپیش هیئت و بعد از پیکر نمادین امام حسین(ع) حرکت می کنند با آهنگ حزین و اشعار غمناک اجرا می شود.
از جمله آیین های مذهبی نوش آباد زنگ حیدری است كه با اعتقادات مردم این خطه گره خورده است و از تقدسی خاص برخوردار است زنگ حیدری به منبر چوبی هیات حسینی بسته شده است.

ایین محرم، نوش اباد

تعزیه رسیدن قافله امام حسین(ع)

بخش دیگر مراسم آئینی مذهبی محرم در نوش آباد همزمان با روز دوم محرم الحرام زمان رسیدن قافله اهل بیت(ع) برگزار می شود. تعزیه رسیدن قافله امام حسین(ع) و یارانش با تلفیقی از بازگویی مداح و بازیگردانی بیش از 100 هنرور در مکانی به وسعت پنج هزار مترمربع در مجموعه فرهنگی مذهبی علقمه نوش آباد بازآفرینی می شود. تاثیر مطلوب معنوی و جذابیت ویژه شیوه سنتی مذهبی عزاداری مردم ولایت مدار و دوستدار اهل بیت (ع) شهر نوش آباد در بازسازی حوادث و وقایع تاریخی حماسی کربلا برای همه کسانی که از دور و نزدیک برای تماشای این مراسم آمده اند به ویژه کودکان، جوانان و نوجوانان به روشنی مشهود و تاثیرگذار است.

خیمه كوبی

 عصر روز هشتم محرم، مراسم خیمه كوبی با قدمتی حدود یك قرن، ورود كاروان حسینی و لشكریان یزید در قالب یك هزار و پانصد نفر شبیه خوان و بازیگر پیاده و سواره را به نمایش می گذارد كه در میدانی به وسعت سی هزار متر مربع در مجموعه فرهنگی خیمه گاه حسینی برگزار می شود. در این مراسم، شبیه خوانان نوش آباد و مناطق اطراف، كاروان اولیاء و اشقیاء را شامل می شوند كه عبارتند از؛ قافله اباعبدالله (ع) و یارانش، ملائكه و حوریان بهشتی، اجنه و سپاه اشقیاء در قالب لشكریان یزید كه به همراه ده گروه از نوازندگان سازهای ضربی و بادی در دسته های چند نفره بسیار باشكوه و متاثر كننده اجرا می شود. این كاروان با طی مسیر چهار كیلومتر و عبور از مسیرهای اصلی شهر به طرف خیمه گاه حركت كرده و مراسم سنتی مذهبی خیمه كوبی و تعزیه ورود امام به كربلا، ممانعت حر از ورود اباعبدالله (ع) به كربلاو نحوه استقرار دو سپاه را در محل خیمه گاه حسینی به صورت زنده برای عزاداران اجرا می كنند. گهواره حضرت علی اصغر (ع)، حجله حضرت قاسم (ع)، محمل زینب (س)، زنان و دختران كه بر كجاوه با شكوه و عظمت سوارند، و در كنارشان شبیه خوانان حضرت عباس (ع) و حضرت علی اكبر (ع)، كه از زنان حرم محافظت می كنند، سپاه اجنه، حوریان، ملائك، وهب نصرانی و تازه عروسش، مسلم بن عوسجه، حبیب، زهیر و... در یاری امام حسین (ع) بسیار زیبا و جذاب به تماشا گذاشته می شود.

ادامه دارد ...


منابع: بنیاد فرهنگ کاشان،کاشان من،مگ ایران

کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه